![\"\"](\"http:\/\/info.sorben.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/knowledge-1052013_640-300x225.jpg\")
[vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_column_text]<\/p>\n
<\/p>\n
W \u010dasu \u0107ahanja ludow wobsydla s\u0142owjanske kmjeny krajinu mjez Baltiskim morjom a srjed\u017anymi horinami, mjez r\u011bkami \u0141objom a Solawu na zapad\u017ae a W\u00f3dru, Bobrom a Kwisu na wuchod\u017ae.<\/p>\n
Serbja so jako \u201eSurbi\u201c w chronice Fredegara pr\u011bni kr\u00f3\u0107 pisomnje mjenuja.<\/p>\n
Heinrich I. pod\u0107isnje serbskej kmjenaj \u0141u\u017ei\u010danow a Mil\u010danow.<\/p>\n
Markhrabja Gero da na hos\u0107inje t\u0159ice\u0107i po\u0142obskos\u0142owjanskich wjerchow zabi\u0107. Po tym so mnohe s\u0142owjanske kmjeny zb\u011bhnu.<\/p>\n
Wujedna so Budyski m\u011br mjez p\u00f3lskim w\u00f3jwodu Boles\u0142awom Chrob\u0142ym a n\u011bmskim kej\u017eorom Heinrichom II. Kraj Mil\u010danow a \u0141u\u017ei\u010danow da so p\u00f3lskemu knje\u017ei\u0107elej za leno.<\/p>\n
We \u0141u\u017eicomaj so ratarstwo dale wuwiwa, wobydlerstwo p\u0159ib\u011bra a nut\u0159kowny kraj so wutwarja. P\u0159i\u0107ahuja frankscy, flamscy, durinscy a sakscy burja na wuchod wot Solawy. P\u0159edew\u0161\u011bm w pozd\u017ai\u0161ej zapadnej Sakskej so proces asimilacije Serbow posp\u011b\u0161a.<\/p>\n
Wu\u017eiwanje serbskeje r\u011b\u010de p\u0159ed sudnistwom so woko\u0142o Starohroda (Altenburg), \u0160wikawy (Zwickau) a Lipska zakaza. Zawrjeny serbski sydlenski rum so na wuchod dale pomje\u0144\u0161uje.<\/p>\n
Najstar\u0161i serbski pismowstwowy pomnik-Budyska p\u0159isaha, mjenowana \u201eBurger Eydt Wendisch\u201c-nastanje.<\/p>\n
Mik\u0142aw\u0161 Jakubica-farar w delnjo\u0142u\u017eiskich Lubanicach\u2013zak\u00f3n\u010di pr\u011bni p\u0159e\u0142o\u017ek Noweho zakonja do (delnjo)serbskeje r\u011b\u010de, ki\u017e pak so nje\u0107i\u0161\u0107i; 1967 wu\u0144d\u017ae w\u00f3n jako pismowstwowy pomnik.<\/p>\n
\u0106i\u0161\u0107i so pr\u011bnja kniha w serbskej r\u011b\u010di: Albina Mollerowe sp\u011bwarske z Lutherowym \u201eMa\u0142ym katechizmom\u201c.<\/p>\n
Kursakska d\u00f3stanje wob\u011b \u0141u\u017eicy za herbske wi\u0107e\u017ene wobsydstwo.<\/p>\n
Hr\u00f3zbne wuskutki T\u0159ice\u0107il\u011btneje w\u00f3jny, m\u00f3r a druhe epidemije zwu\u017euja dale serbsku r\u011b\u010dnu p\u0159estrje\u0144, nimale po\u0142ojca serbskeho wobydlerstwa zahinje.<\/p>\n
Braniborski kurwjerch Friedrich Wilhelm postaja, zo ma so hnydom k\u00f3\u017ede\u017ekuli serbske pismowstwo zni\u010di\u0107 a zo nimaja so serbske Bo\u017ee s\u0142u\u017eby wjace wotm\u011bwa\u0107.<\/p>\n
Protestantiske hornjo\u0142u\u017eiske stawy p\u00f3\u010dnu serbske nabo\u017einske pismowstwo sp\u011bchowa\u0107.<\/p>\n
Jurij Haw\u0161tyn Sw\u011btlik p\u0159e\u0142o\u017euje ha\u010d do 1707 Stary a Nowy zako\u0144 za katolskich Serbow. Pje\u0107zwjazkowy rukopis wostanje nje\u0107i\u0161\u0107any.<\/p>\n
\u0160imonec bratraj za\u0142o\u017eitaj Serbski seminar w Praze jako najwa\u017eni\u0161e kub\u0142ani\u0161\u0107o za dorost serbskeho katolskeho duchownstwa, seminar so 1922 rozpu\u0161\u0107i.<\/p>\n
W \u0107i\u0161\u0107u wu\u0144d\u017ae Nowy zako\u0144 w hornjoserbskim p\u0159e\u0142o\u017eku Micha\u0142a Frencla a w delnjoserb\u0161\u0107inje wot Bogumi\u0142a Fabriciusa.<\/p>\n
Serbscy studen\u0107a ewangelskeje teologije za\u0142o\u017ea w Lipsku Serbske pr\u011bdarske towarstwo.<\/p>\n
Jurij Mje\u0144 zahaji ze swojim chwalosp\u011bwom na serbsku r\u011b\u010d (\u201eSerskeje r\u011b\u010de zam\u00f3\u017eenje a chwalba w r\u011b\u010derskim k\u011brli\u0161u\u201c) serbske sw\u011btne wum\u011b\u0142ske basnistwo.<\/p>\n
Wienski kongres wobzamknje noworjadowanje serbskeho sydlenskeho ruma; Delnja \u0141u\u017eica a sewjerowuchodna Hornja \u0141u\u017eica p\u0159ipadnjetej Pruskej. Tute d\u017a\u011blenje zawinuje, zo je wot toho \u010dasa serbske wobydlerstwo nimale we w\u0161\u011bch wokrjesach w mje\u0144\u0161inje.
\nW nasl\u011bdnych l\u011btach so p\u0159ez hamtske postajenja a p\u0159ez skutkowanje n\u011bmskich duchownych a wu\u010derjow w serbskich k\u00f3n\u010dinach serbska r\u011b\u010d d\u017ae\u0144 a b\u00f3le ze zjawnos\u0107e wut\u0142\u00f3\u010da.<\/p>\n
Sakski krajny sejm zapisa do noweho \u0161ulskeho zakonja wu\u017eiwanje serbskeje r\u011b\u010de w n\u011bkotrych wu\u010dbnych p\u0159edmjetach.<\/p>\n
Jan Arno\u0161t Smoler a Leopold Haupt wudataj zb\u011brku \u201ePjesni\u010dki hornych a delnych \u0141u\u017eiskich Serbow\u201c.<\/p>\n
Serbske nowinarstwo p\u00f3\u010dnje periodisce wuchad\u017ae\u0107. Handrij Zejler, basnik serbskeho narodneho wozrod\u017aenja (1. po\u0142ojca 19. l\u011btstotka), za\u0142o\u017ei \u201eTyd\u017aensku Nowinu\u201c, p\u0159edchadnicu ha\u010d do d\u017aensni\u0161eho wuchad\u017aaceho d\u017aenika \u201eSerbske Nowiny\u201c. (Pr\u011bnja serbska \u0107i\u0161\u0107ana nowina wu\u0144d\u017ae 1790, wot 1809 ha\u010d do 1912 wudawa\u0161e Jan Dejka m\u011bsa\u010dnik.)<\/p>\n
W Budy\u0161inje wotm\u011bwa so pr\u011bni serbski sp\u011bwanski swjed\u017ae\u0144.<\/p>\n
Doza\u0142o\u017ei so w\u011bdomostno-kulturne towarstwo Ma\u0107ica Serbska jako pr\u011bnje cy\u0142oserbske zjedno\u0107enstwo.<\/p>\n
5 000 serbskich p\u0159edsteji\u0107erjow domjacnos\u0107ow \u017eada sej wot sakskeho kralowskeho dwora we \u201eWulkej pr\u00f3stwje Serbow\u201c runoprawos\u0107 serbskeje r\u011b\u010de w \u0161uli, cyrkwi, zarjadnistwje a p\u0159ed sudnistwom. Serbscy burja zjedno\u0107eja so do towarstwow a zwuraznjeja w dal\u0161ich peticijach swoje socialne \u017eadanja.<\/p>\n
Pr\u011bnja \u017eo\u0142ma wupu\u0107owanja Serbow do Texasa a Awstralskeje docp\u011bwa sw\u00f3j wjer\u0161k.<\/p>\n
Pod Jakubom Bartom-\u0106i\u0161inskim, pozd\u017ai\u0161im klasikarjom serbskeje literatury, a Arno\u0161tom Muku, h\u0142ownym reprezentantom serbskeje w\u011bdomos\u0107e, formuje so \u201em\u0142odoserbske hibanje\u201c. Tute p\u0159ino\u0161uje ze sr\u011bdkami wum\u011b\u0142stwa a kultury, literatury a w\u011bdomos\u0107e wa\u017enje k skru\u0107enju serbskeho narodneho w\u011bdomja.
\nStuden\u0107a a gymnazias\u0107a organizuja w Chr\u00f3s\u0107icach pr\u011bnju schad\u017aowanku, kotra\u017e so ha\u010d do d\u017aensni\u0161eho k\u00f3\u017edol\u011btnje wotm\u011bwa.
\nW Delnjej \u0141u\u017eicy docp\u011bwa z tworjenjom Mata Kosyka literatura w delnjoserb\u0161\u0107inje sw\u00f3j wjer\u0161k, studowaca m\u0142od\u017aina hromad\u017ai so woko\u0142o Bogumi\u0142a \u0160wjele k delnjoserbskemu hibanju.<\/p>\n
Industrializacija \u0141u\u017eicy wuskutkuje sylny hospodarski rozmach a p\u0159ipu\u0107owanje cuzych. W Pruskej ka\u017e te\u017e w Sakskej so antiserbski kurs po za\u0142o\u017eenju N\u011bmskeho reicha zesylnja.<\/p>\n
Serbski dom, natwarjeny p\u0159edew\u0161\u011bm z darow serbskeho ludu, so w Budy\u0161inje poswje\u0107i. W\u00f3n stanje so ze symbolom \u017eiwjenskeje wole a ze srjed\u017ai\u0161\u0107om serbskeho kulturneho \u017eiwjenja.<\/p>\n
Serbske towarstwa za\u0142o\u017ea we Wojerecach t\u0159\u011b\u0161ny zwjazk z mjenom Domowina.<\/p>\n
Weimarska wustawa zaru\u010da njen\u011bmskim ludowym d\u017a\u011blam swobodne wuwi\u0107e. To pak so we wotpow\u011bdnych zakonjach a postajenjach njep\u0159esad\u017ai.<\/p>\n
Jan Skala za\u0142o\u017ei w Berlinje \u010dasopis Zwjazka narodnych mje\u0144\u0161in \u201eKulturwille\u201c (wot 1926 \u201eKulturwehr\u201c), zasad\u017aacy so za prawa w N\u011bmskej \u017eiwych Polakow, Danow, Frizow, Litaw\u010danow a Serbow.<\/p>\n
Serbske towarstwa spje\u0107uja so nacistiskim pospytam p\u0159irjadowanja (\u201eglajch\u0161altowanja\u201c); s\u0107\u011bhuja zaje\u0107a, represalije a zakazy.<\/p>\n
Domowinje a dal\u0161im serbskim organizacijam zakazaja so zhromad\u017aizny a scy\u0142a w\u0161itke r\u011b\u010dne a kulturne aktiwity.
\nW nacistiskim \u010dasu wupokazaja so serbscy wu\u010derjo a duchowni wobeju konfesijow ka\u017e te\u017e dal\u0161i kulturnicy z \u0141u\u017eicy. Nowiny a knihi njesm\u011bd\u017aa so wudawa\u0107, Serbski dom, nak\u0142adnistwo, \u0107i\u0161\u0107ernja, knihikupstwo a muzej so zawr\u011bja a wuswoja, archiw a biblioteka Ma\u0107icy Serbskeje so pozd\u017ai\u0161o skonfiskujetej.<\/p>\n
10. meje so w Chr\u00f3s\u0107icach Domowina wobnowi a wot wobsadniskeje mocy hnydom jako demokratiska organizacija p\u0159ip\u00f3znaje.<\/p>\n
Sakski krajny sejm wobzamknje \u201eZako\u0144 wo zachowanju prawow serbskeje ludnos\u0107e\u201c. Braniborska p\u0159ewozmje 1950 tut\u00f3n zako\u0144 p\u0159ez postajenje. Na zak\u0142ad\u017ae wustawy NDR so pozd\u017ai\u0161o wjacore wuwjed\u017aenske postajenja wudad\u017aa.<\/p>\n
Z nahladnymi statnymi sr\u011bdkami so institucije za\u0142o\u017ea, kotre\u017e \u0161\u011broke wuwi\u0107e serbskeje kultury a w\u011bdomos\u0107e zm\u00f3\u017enjeja (na p\u0159ik\u0142ad Serbske ludowe d\u017aiwad\u0142o, Serbski ludowy ansambl, sl\u011bd\u017aerski a uniwersitny institut, wu\u010derski wustaw a nak\u0142adnistwo). Z tutymi institucijemi a organizacijemi so monopol mocy SED w Serbach p\u0159et\u0142\u00f3\u010di.<\/p>\n
Jako wjer\u0161ki kulturneho \u017eiwjenja organizuja so Festiwale serbskeje kultury, kotre\u017e s\u0142u\u017ea p\u0159edstajenju narodnostneje politiki NDR.<\/p>\n
W nazymje namo\u0142wja Serbska narodna zhromad\u017aizna do dialoga ze statom a \u017eada sej wot Domowiny nowu orientaciju.<\/p>\n
Cy\u0142y rjad serbskich towarstwow, zjedno\u0107enstwow a institucijow so za\u0142o\u017ei abo wobnowi, mj. dr. Ma\u0107ica Serbska, Serbske \u0161ulske towarstwo, Towarstwo swj. Cyrila a Metoda, Zwjazk serbskich wum\u011b\u0142cow, Zwjazk serbskich sp\u011bwarskich towarstwow, Serbski institut a Serbska fachowa \u0161ula za socialnu pedagogiku.<\/p>\n
Zwjazkowa republika N\u011bmska, Swobodny stat Sakska a Kraj Braniborska wutworja zhromadnje Za\u0142o\u017ebu za serbski lud, kotra\u017e ma hajenju a wuwi\u0107u serbskeje r\u011b\u010de, kultury a w\u011bdomos\u0107e s\u0142u\u017ei\u0107.
\nTuta njesamostatna za\u0142o\u017eba p\u0159irjaduje so sakskej statnej kencliji.<\/p>\n
Braniborski krajny sejm wobzamknje Zako\u0144 wo rjadowanju prawow Serbow w Kraju Braniborskej (Serbska kaz\u0144).<\/p>\n
1. januara nabud\u017ae statne zr\u011b\u010denje p\u0142a\u0107iwos\u0107e, po kotrym\u017e stanje so za\u0142o\u017eba prawnisce samostatna (prawokmana).
\nSakski krajny sejm wobzamknje 20. januara Zako\u0144 wo prawach Serbow w Swobodnym sta\u0107e Sakskej.<\/p>\n
Wot 6. awgusta do 1. septembra protestuja mnozy Serbja w \u201eChr\u00f3\u0161\u0107an zb\u011b\u017eku\u201c p\u0159e\u0107iwo zawrjenju Serbskeje srjed\u017aneje \u0161ule \u201eJurij Ch\u011b\u017eka\u201c w Chr\u00f3s\u0107icach. Wot k\u00f3nca \u0161ulskeho l\u011bta 2002\/2003 je \u0161ula zawrjena.<\/p>\n
Wot k\u00f3nca \u0161ulskeho l\u011bta 2006\/2007 je te\u017e Serbska srjed\u017ana \u201e\u0160ula \u0106i\u0161inskeho\u201c w Pan\u010dicach-Kukowje zawrjena.<\/p>\n
29. meje demonstruje n\u011bhd\u017ae 500 Serbow a sympatizantow w Berlinje za wotzamknjenje noweho financowanskeho zr\u011b\u010denja a za dosahace financne wuhotowanje Za\u0142o\u017eby za serbski lud.<\/p>\n
10. julija podpisaja Kraj Braniborska, Swobodny stat Sakska a Zwjazkowa republika N\u011bmska Druhe zr\u011b\u010denje wo zhromadnym financowanju \u201eZa\u0142o\u017eby za serbski lud\u201c.<\/p>\n
Serbski kap\u0142an Alojs Andricki w Drje\u017ed\u017aanach zb\u00f3\u017enoprajeny.<\/p>\n
13. Oktobra woswje\u0107i Domowina 100. l\u011bto wobsta\u0107a. Angela Merkel gratuluje z widijom a n\u011bkotrymi sadami w serbskej r\u011b\u0107i.<\/p>\n
We \u0141u\u017eicy wotm\u011b so EUROPEADA – koparski turn\u011br narodnych mej\u0144\u0161in Europy.<\/p>\n
Braniborski krajny sejm nowel\u011bruje zako\u0144 wo wuhotowanju prawow serbow w kraju Braniborska. Sydlerski rum serbow so pomjenuje a roz\u0161\u011bri.
\nSw\u011btowy kongres CIOFF (International Council of Organizations of Folklore Festivals and Folk Arts) wotm\u011b so w Budy\u0161inje. Na nim wobd\u017a\u011blichu so 150 sobustawow z 101 krajow.<\/p>\n
15. februara podpisaja Kraj Braniborska, Swobodny stat Sakska a Zwjazkowa republika N\u011bmska T\u0159e\u0107e zr\u011b\u010denje wo zhromadnym financowanju \u201eZa\u0142o\u017eby za serbski lud\u201c, kotre\u017e p\u0142a\u0107i ha\u0107 do l\u011bta 2020.<\/p>\n
Minority SafePack\u00a0 – na iniciatiwje k \u0161kitej mje\u0144\u0161inow Europy wobd\u017a\u011bla so 1,2 milion \u010d\u0142owjekow, mjez nimi serbja.<\/p>\n